Nhiều trẻ em “mượn danh” phụ huynh để chơi game – Ảnh: VCG
Theo Tân Hoa xã, suốt mùa hè năm 2025, các nền tảng game lớn như Tencent hay NetEase vẫn duy trì mức giới hạn giờ chơi được tính toán tới từng phút. Trẻ vị thành niên chỉ được kết nối game từ 20h đến 21h tối thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật, với tổng cộng 27 tiếng trong suốt thời gian nghỉ hè.
Nhiều lỗ hổng
Tất cả được triển khai đồng bộ với quy định về xác thực danh tính thực, mức trần nạp tiền và kiểm soát thời gian chơi, tạo thành một hệ thống quản trị ngày càng chặt chẽ. Theo lý thuyết là vậy, nhưng trên thực tế cơ chế đăng nhập một lần và các thiết kế nạp tiền trong game vẫn tạo ra những kẽ hở làm giảm hiệu quả của hệ thống này.
Trung tuần tháng 3, một vụ việc quanh game Eggy Party của NetEase tiếp tục làm dấy lên tranh cãi về cơ chế của hệ thống chống nghiện game. Theo phản ánh được truyền thông Trung Quốc ghi nhận, một đứa trẻ 6 tuổi đã sử dụng điện thoại Vivo của bố mẹ để đăng nhập và nạp tổng cộng gần 15.000 nhân dân tệ.
Toàn bộ quá trình đăng nhập và thanh toán diễn ra thông qua cơ chế đăng nhập một lần không cần nhập lại thông tin, cũng không yêu cầu xác minh lại lần thứ hai.
Trước đó, một phụ huynh từng gửi phản ánh tới báo Chất lượng tiêu dùng Trung Quốc, kể rằng con mình đã tự nạp hơn 10.000 nhân dân tệ khi chơi Eggy Party trên điện thoại của bố mẹ. Nhiều vụ việc tương tự cũng từng ghi nhận tại nước này, như trường hợp một bé gái 9 tuổi chi tới 120.000 nhân dân tệ tiền tiết kiệm của gia đình để mua vật phẩm trong game.
Một khảo sát cho thấy Eggy Party thiết kế dày đặc những điểm kích thích tiêu dùng như trả khoảng 1 nhân dân tệ để kích hoạt sự kiện hoặc mở thêm vật phẩm. Mỗi lần chi chỉ là khoản nhỏ nên phụ huynh khó phát hiện, trong khi trẻ cũng không nhận thức rõ giá trị tiền tệ. Khi lặp lại nhiều lần, các khoản chi nhỏ này có thể tích tụ thành số tiền lớn.
Theo nền tảng Bán Nguyệt Đàm ngày 25-3, cơ chế đăng nhập một lần hiện đang được nhiều hãng điện thoại áp dụng. Khi người dùng thiết lập máy lần đầu, hệ thống thường yêu cầu đăng ký tài khoản và xác thực danh tính. Sau khi hoàn tất, các trò chơi tải từ kho ứng dụng của điện thoại có thể trực tiếp sử dụng thông tin này để đăng nhập mà không cần xác minh lại lần thứ hai.
Điều này khiến một thiết bị đã xác thực danh tính người lớn có thể được trẻ vị thành niên sử dụng để đăng nhập nhiều game khác nhau mà không bị kiểm soát.
Giải quyết tình trạng trẻ “mượn danh” phụ huynh
Theo dữ liệu từ Tòa án Internet Quảng Châu, cơ quan này đã xử lý hơn 5.000 vụ tranh chấp liên quan đến trẻ vị thành niên nạp tiền game chỉ trong ba năm qua. Trong đó có 65% vụ việc liên quan đến việc trẻ sử dụng tài khoản của người lớn. Các khoản nạp tiền từ 10.000 đến 50.000 nhân dân tệ, chiếm tỉ lệ cao nhất, đạt 34,53%.
Từ năm 2021 đến 2025, số vụ tranh chấp liên quan đến trẻ vị thành niên tại Tòa án Internet Bắc Kinh cũng tăng từ 50 vụ lên 997 vụ/năm, chủ yếu liên quan đến nạp tiền game và tặng thưởng trực tuyến.
Cấu trúc lợi ích trong hệ sinh thái game cũng là một nguyên nhân khiến lỗ hổng của hệ thống chống nghiện có thể tồn tại và kéo dài.
Theo nhiều báo cáo ngành tại Trung Quốc, tỉ lệ ăn chia phổ biến của các kho ứng dụng Android như Huawei, Oppo hay Vivo có thể lên tới 50% doanh thu giao dịch nội bộ ứng dụng, cao hơn mức 30% của App Store. Điều này góp phần làm giảm động lực siết chặt kiểm soát, đặc biệt khi biện pháp xác minh bổ sung có thể ảnh hưởng đến lưu lượng người chơi và doanh thu.
Một nguyên nhân khác là thiếu cơ chế chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực giữa các bên. Một đại diện nhà phát hành game chia sẻ với Bán Nguyệt Đàm rằng các hãng điện thoại nắm giữ lượng người dùng lớn cùng dữ liệu tài khoản đã xác thực, khiến nhà phát hành khó áp dụng các biện pháp kiểm soát, xác minh thêm về người sử dụng thực tế nếu không có sự phối hợp từ phía thiết bị.
Điều này cho thấy hệ thống chống nghiện game hiện nay chủ yếu dựa vào xác thực danh tính của tài khoản mà bỏ qua người thực sự sử dụng thiết bị, trong khi việc tài khoản và thiết bị thường được dùng chung trong gia đình là chuyện không hiếm gặp. Để giải quyết tình trạng trẻ “mượn danh” phụ huynh ngày càng phổ biến, các chuyên gia cho rằng hệ thống hiện tại cần thay đổi theo hướng thực tế hơn thay vì chỉ dựa vào cơ chế xác thực danh tính ban đầu.
Thẩm phán Cao San San từ Tòa án Internet Quảng Châu đề xuất với Bán Nguyệt Đàm rằng cần thiết lập cơ chế liên kết ba lớp gồm tài khoản, thiết bị và người sử dụng thực tế. Theo bà, hệ thống cần bổ sung xác minh lần hai trong những tình huống có rủi ro, chẳng hạn yêu cầu quét khuôn mặt khi đăng nhập lần đầu hoặc khi phát hiện hành vi bất thường.
Bên cạnh đó, các công ty game cũng được khuyến nghị điều chỉnh thiết kế giao diện nạp tiền, hạn chế các nút bấm cho phép thao tác nạp nhanh hoặc khuyến khích nạp tiền khoản nhỏ nhiều lần.
Chính quyền siết chặt quản lý
Gần đây, dự thảo Luật phòng chống tội phạm mạng của Trung Quốc năm 2026 yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông, tài chính và Internet thiết lập cơ chế xác thực danh tính linh hoạt và tăng tần suất xác minh, hạn chế hoặc tạm dừng dịch vụ tài khoản khi phát hiện hành vi bất thường.
Quy định về bảo vệ trẻ vị thành niên trên Internet của nước này có hiệu lực từ ngày 1-4 cũng yêu cầu các nền tảng có lượng lớn người dùng là trẻ vị thành niên hoặc có ảnh hưởng đáng kể phải có nghĩa vụ quản lý nghiêm ngặt hơn. Như thiết lập hệ thống kiểm soát nội dung dành cho trẻ vị thành niên, tăng cường xác thực danh tính, hạn chế tiêu dùng bất thường, tăng cảnh báo rủi ro và có cơ chế giám sát chuyên biệt.
