Theo Xinhua, ngày 8/6 vừa qua, Trung Quốc đã chính thức khởi công dự án đường thủy mới Tam Hiệp, trong đó bao gồm hạng mục được kỳ vọng sẽ trở thành âu tàu nội địa lớn nhất thế giới. Dự án này được kỳ vọng sẽ đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng trên sông Dương Tử, con sông dài thứ ba thế giới.
Đây là dự án trọng điểm quốc gia đầu tiên của Trung Quốc được khởi động trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (từ 2026 – 2030). Dự án này bao gồm quá trình xây dựng tuyến đường thủy mới ở đập Tam Hiệp và mở rộng năng lực thông hành tại đập Cát Châu Bá.
Theo truyền thông Trung Quốc, được thiết kế để tiếp nhận các tàu có trọng tải lên tới 10.000 tấn, đây là dự án chưa từng có về quy mô và độ phức tạp. Dự án được triển khai sau hơn một thập niên nghiên cứu và thiết kế, cùng với hàng chục năm chuẩn bị về công nghệ, với tổng vốn đầu tư khoảng 77,2 tỷ NDT (11,4 tỷ USD).
Dự án tuyến đường thủy mới của Trung Quốc bao gồm 2 phần. Cụ thể, phần thứ nhất là xây luồng hàng hải mới tại phía Bắc của hệ thống âu tàu hai tuyến hiện hữu ở đập Tam Hiệp, với tổng chiều dài là khoảng 6.680 m.
Phân thứ hai của dự án được triển khai tại đập Cát Châu Bá. Trong đó dự án nâng cấp năng lực thông hành đường thủy sẽ được tháo dỡ âu tàu số 3 hiện có và xây hai âu tàu một cấp mới, cũng với đó mở rộng và tăng độ sâu của các kênh dẫn tàu ở thượng nguồn và hạ nguồn.
Vì sao Trung Quốc chi hơn 11 tỷ USD, dành cả chục năm để chuẩn bị cho dự án này?
Công trường của dự án đường thủy mới Tam Hiệp ở Nghi Xương, tỉnh Hồ Bắc (Trung Quốc) ngày 8/6/2026. Ảnh: Xinhua
Ông Xu Jianzhong, một chuyên gia kỹ thuật thủy lợi thuộc Bộ Tài nguyên nước của Trung Quốc, cho biết, trên thực tế, lưu lượng vận chuyển hàng hóa qua đoạn Tam Hiệp thuộc sông Dương Tử, trải dài từ Nghi Xương (thuộc tỉnh Hồ Bắc, miền Trung của Trung Quốc) đến thành phố Trung Khánh, đã tăng trưởng nhanh chóng trong những năm qua.
Ông Xu cho biết, khối lượng hàng hóa vận chuyển qua đập Tam Hiệp đã vượt 100 triệu tấn, tức là đạt công suất theo kế hoạch trước thời hạn 19 năm. Đến năm 2025, tổng lượng hàng hóa đi qua đập Tam Hiệp đã đạt 173 triệu tấn, vượt xa cả công suất thiết kế (100 triệu tấn). Điều này cũng khiến việc đẩy nhanh xây dựng dự án đường thủy mới Tam Hiệp trở nên cần thiết và cấp bách hơn.
“Ý nghĩa của việc xây dựng tuyến đường thủy mới không chỉ nằm ở việc tăng khả năng vận chuyển của ‘tuyến đường thủy vàng’ tại sông Dương Tử. Tuyến đường còn giúp thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, nâng cấp công nghiệp và chuyển đổi ở các vùng dọc sông, đặc biệt là thượng nguồn”, ông Xu cho biết.
Trên thực tế, Vành đai kinh tế sông Dương Tử trải dài qua 11 tỉnh và thành phố, chiếm tới hơn 40% dân số và GDP của Trung Quốc. Đáng chú ý, có gần 200 trong số 500 doanh nghiệp hàng đầu Trung Quốc đặt trụ sở hoặc hoạt động dọc theo con sông này. Nhưng một trong những trụ cột bảo đảm vận hành hiệu quả vành đai kinh tế lại chính là mạng lưới vận tải đường thủy trên sông Dương Tử.
Sau khi hoàn thành dự án trên, đập Tam Hiệp sẽ có 4 tuyến âu tàu cộng với một thang nâng tàu, với tổng công suất thông hành là 336 triệu tấn/năm. Theo Xinhua, đập Cát Châu Bá sẽ vận hành với bốn tuyến âu tàu, với tổng công suất thông qua hàng năm là 360 triệu tấn.
Một quan chức dự án chia sẻ với Global Times rằng, việc xây dựng luồng hàng hải mới sẽ không ảnh hưởng đến hoạt động hiện tại của các âu tàu hiện có của đập Tam Hiệp.
Đập Tam Hiệp được khởi công xây dựng năm 1994 và hồ chứa bắt đầu tích nước vào năm 2003. Kể từ khi đi vào vận hành, siêu đập này đã đóng vai trò quan trọng trong công tác phòng chống lũ, phát điện và bảo đảm hoạt động vận tải thủy trên sông Dương Tử.
Bài tham khảo nguồn: Xinhua, Global Times, Hubei Daily
Nguồn:cafef.vn
