Thu bảo hiểm xã hội sai quy định gần 20 năm, cơ quan bảo hiểm bị kiện

Phiên họp sáng 10/5 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Thông tin trên được nêu tại báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ tư, Quốc hội khóa XV, được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến sáng 10/5.

Trưởng ban Dân nguyện Dương Thanh Bình khái quát, thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri của các đại biểu Quốc hội, đã có 2.593 kiến nghị được tổng hợp chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Kiến nghị của cử tri liên quan đến hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội.  Đến nay, 2.588 kiến nghị đã được giải quyết, trả lời cử tri, đạt 99,8 %.

Báo cáo cũng nêu một số hạn chế qua giám sát, trong đó nhấn mạnh có những khiếu nại tố cáo nêu rõ quyền lợi của người dân bị ảnh hưởng do cơ quan nhà nước thực hiện chưa đúng quy định của pháp lu ật nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết.

Cụ thể, cử tri tỉnh Cao Bằng đề nghị giải quyết việc chủ hộ kinh doanh cá thể đã đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc nhưng chưa được tính thời gian đóng để hưởng chế độ BHXH.

Ông Bình phản ánh, qua giám sát cho thấy, theo quy định của pháp luật về BHXH, chủ hộ kinh doanh cá thể không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, nhưng từ tháng 1/2003 đến tháng 12/2021, cơ quan BHXH tại nhiều địa phương đã thu BHXH bắt buộc đối với những trường hợp này.

Theo số liệu của BHXH Việt Nam, tại thời điểm tháng 9/2016, đã có 4.240 chủ hộ kinh doanh cá thể tại 54 địa phương đóng BHXH bắt buộc.

Do việc thực hiện BHXH bắt buộc không đúng quy định của pháp luật, nên các chủ hộ kinh doanh cá thể chưa được tính thời gian đã đóng BHXH bắt buộc để hưởng chế độ BHXH, đặc biệt có nhiều trường hợp đã đóng BHXH được gần 20 năm. Điều này đã khiến người dân bức xúc, một số trường hợp đã làm đơn khiếu nại, thậm chí khởi kiện BHXH tỉnh ra Tòa án.

Ông Bình nêu rõ, việc thu BHXH bắt buộc không đúng đối tượng thuộc trách nhiệm của ngành BHXH, gây ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của chủ hộ kinh doanh cá thể. Việc này rất cần được quan tâm giải quyết dứt điểm.

Ông Bình kiến nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội và BHXH Việt Nam nghiên cứu, rà soát, đánh giá việc thực hiện BHXH bắt buộc với chủ hộ kinh doanh cá thể trên phạm vi toàn quốc, trình Chính phủ phương án giải quyết dứt điểm khiếu nại tố cáo. Đồng thời, chỉ đạo BHXH Việt Nam rút kinh nghiệm, tránh để xảy ra những sai sót khi thực hiện quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

Báo cáo cũng nêu một số khiếu nại, tố cáo đã được các bộ, ngành tiếp thu, mặc dù đã triển khai nhiều biện pháp giải quyết, nhưng chuyển biến còn chậm nên cử tri vẫn bức xúc, tiếp tục có kiến nghị.

Như, từ Kỳ họp thứ năm, Quốc hội khóa XIV đến nay, cử tri tỉnh Quảng Ngãi liên tục kiến nghị Bộ Giao thông – Vận tải chỉ đạo sửa chữa, hoàn trả lại các tuyến đường dân sinh tại địa phương đã được sử dụng để vận chuyển vật liệu xây dựng trong quá trình thi công dự án đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi .

Nhưng, qua giám sát cho thấy, dự án đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi do Tổng công ty Đầu tư và Phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) làm chủ đầu tư, đoạn qua tỉnh Quảng Ngãi đã sử dụng 23 tuyến đường của địa phương với tổng chiều dài 55,6 km để phục vụ thi công dự án. Các nhà thầu mới sửa chữa, hoàn trả được 7/23 tuyến đường với tổng chiều dài 20,4 km.

Đối với 16 tuyến đường còn lại với tổng chiều dài 35,2 km chưa được nhà thầu sửa chữa, hoàn trả thì địa phương đã tiến hành nâng cấp, mở rộng 12 tuyến đường với tổng chiều dài 30,6 km. Hiện nay còn 4 tuyến đường với chiều dài 4,6 km chưa được nhà thầu sửa chữa và địa phương cũng chưa nâng cấp cải tạo .

Mặc dù Bộ Giao thông – Vận tải đã có nhiều văn bản đôn đốc, chỉ đạo VEC yêu cầu các nhà thầu thực hiện sửa chữa, hoàn trả các tuyến đường nêu trên nhưng vẫn chưa hoàn thành .

Hiện nay, theo báo cáo của Bộ Giao thông – Vận tải, dự án đã được bố trí kế hoạch vốn ngân sách Nhà nước để tiếp tục thực hiện một số hạng mục chưa hoàn thành theo mục tiêu ban đầu.

“Tuy nhiên, trong thời gian gần 5 năm từ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIV đến nay, kiến nghị của cử tri tỉnh Quảng Ngãi vẫn chưa được giải quyết xong, ảnh hưởng không nhỏ tới cuộc sống của người dân, gây bức xúc kéo dài. Kiến nghị Bộ Giao thông – Vận tải chỉ đạo sát sao để giải quyết dứt điểm kiến nghị cử tri trong năm 2023”, ông Bình nhấn mạnh.