Tại Đại hội đồng cổ đông ngày 16/4, ông Phan Chiến Thắng, Phó Tổng giám đốc Masan High-Tech Materials cho rằng công nghệ đang tái định nghĩa cách tạo ra giá trị trên toàn cầu. Hàng trăm tỷ USD đã được hình thành từ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI), với hàng chục tỷ phú mới gia nhập danh sách của Forbes nhờ tận dụng nền tảng này. Chỉ từ đầu năm 2026 đến nay, đã có thêm khoảng 45 cá nhân gia nhập nhóm này.
Cùng với đó, hàng loạt doanh nghiệp công nghệ đạt mức định giá hàng nghìn tỷ USD, tiêu biểu như Nvidia, đã gia tăng tài sản với tốc độ mà trước đây phải mất hàng thập kỷ mới đạt được.
Theo ông Thắng, khi nhìn vào làn sóng này, có một câu hỏi quan trọng nhưng chưa được đặt ra đủ nhiều: nền tảng thực sự phía sau khối tài sản khổng lồ đó là gì?
Bề nổi, thị trường dễ dàng nhận thấy AI, chip bán dẫn, smartphone hay xe điện. Tuy nhiên, phía sau tất cả những công nghệ này là một yếu tố ít được chú ý hơn nhưng mang tính quyết định: vật liệu.
Với khả năng chịu nhiệt cực cao và độ cứng gần tương đương kim cương, vonfram đóng vai trò quan trọng trong nhiều ứng dụng công nghệ tiên tiến như sản xuất vi mạch, thiết bị điện tử công suất cao và các hệ thống điện toán hiệu năng lớn tại các trung tâm dữ liệu.
“Nếu không có vonfram, chiếc điện thoại chúng ta đang dùng có thể phải lớn như một chiếc loa”, ông Thắng dẫn chứng.
“Câu hỏi thực sự không phải là ai đang dẫn đầu trong kỷ nguyên AI, mà là ai đang sở hữu những nền tảng làn sóng AI buộc phải dựa vào”, ông Thắng nhấn mạnh.
Cầm trên tay một mẫu quặng khá nặng, ông cho biết để khai thác được lượng quặng này, doanh nghiệp phải bóc đi hàng chục triệu tấn đất đá. Trong quặng có chứa vonfram, đồng, florit, bismut nhưng hàm lượng rất thấp, riêng vonfram chỉ khoảng 0,3%.
“Khoảng 80% khối lượng quặng phải loại bỏ, chỉ giữ lại 20% để đưa vào chế biến sâu. Từ đó mới tách được 4 sản phẩm với hàm lượng rất nhỏ”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh quá trình này đòi hỏi đầu tư lớn vào công nghệ.
Theo ông, cả 4 loại vật liệu này đều nằm trong danh mục khoáng sản chiến lược của nhiều cường quốc. Tuy nhiên, hiện nay doanh nghiệp tập trung vào sản phẩm chủ lực là vonfram, dưới dạng Amoni Paratungstate (APT).
Ông cầm một cốc bột và cho biết: “Nhìn vậy thôi nhưng rất nặng, khoảng 0,5kg. Với mặt bằng giá hiện nay, 0,5kg có giá khoảng 150 USD”.
Bước sang quý I/2026, giá APT – sản phẩm trung gian của vonfram – đã vượt ngưỡng 3.100 USD/mtu, cao hơn đáng kể so với các kịch bản dự báo trước đó của thị trường. Mức giá này đã tăng gấp 10 lần so với đầu năm 2025 (315 USD/mtu).
Lãnh đạo doanh nghiệp này cũng cho biết, biến động giá có tác động rất lớn đến kết quả kinh doanh. “Chỉ cần giá APT tăng thêm 100 USD, doanh thu có thể tăng khoảng 50 triệu USD”, ông nói.
Theo các kịch bản giá vonfram (APT), triển vọng tài chính cũng có sự khác biệt rõ rệt. Nếu giá APT duy trì quanh mức 1.500 USD/mtu, doanh nghiệp này có thể xóa nợ ròng vào khoảng năm 2028.
Trong trường hợp giá tăng lên 2.000 USD/mtu, mốc không còn nợ ròng có thể được rút ngắn về năm 2027.
