Trong bối cảnh nguồn cung căng thẳng khi xung đột quân sự ở khu vực Trung Đông leo thang, đẩy nhanh sử dụng xăng E10 được xem là một giải pháp nhằm thay thế đáng kể xăng khoáng. Thậm chí, khi triển khai sớm lộ trình sử dụng xăng E10 trên toàn quốc còn góp phần hạ nhiệt giá xăng dầu, bởi thuế bảo vệ môi trường và thuế tiêu thụ đặc biệt xăng sinh học đang thấp hơn xăng khoáng.
Không chỉ vậy, một trong những lợi ích lớn nhất của xăng E10 là khả năng giảm phát thải khí nhà kính. Ethanol cháy sạch hơn xăng hóa thạch nhờ có nguyên tử oxy trong phân tử, giúp giảm lượng CO2, hydrocarbon (HC) và các chất ô nhiễm khác lên đến 20-30% so với xăng thông thường
Vậy xăng E10 là gì? Theo TS Lê Hải Hưng, nguyên giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội, xăng E10 là nhiên liệu pha trộn giữa 90% xăng RON95 với 10% ethanol (E100) – một loại cồn sinh học thường được sản xuất từ ngô, sắn, mía, hoặc các phụ phẩm nông nghiệp khác.
Công thức hóa học của ethanol là C2H6O hoặc C2 H5(OH), trong khi công thức tổng quát của xăng là CnH2n+ 2.
Khác với xăng không chì thông thường, ethanol được xem là phần nào trung tính với carbon, vì trong quá trình sinh trưởng, cây trồng hấp thụ nhiều CO₂ hơn lượng được thải ra khi sản xuất và đốt cháy nhiên liệu. Điều này giúp bù đắp một phần lượng khí nhà kính phát sinh, tuy nhiên mức độ hiệu quả vẫn là chủ đề còn gây tranh cãi.
Ở Việt Nam, nguồn ethanol đến từ các nhà máy sản xuất trong nước và nhập khẩu.
“Trong mọi trường hợp, sử dụng nhiên liệu sinh học là một xu hướng tất yếu và đặc biệt phù hợp với một nước có nền kinh tế nông nghiệp như Việt Nam. Vì vậy, khi sử dụng xăng E10, người tiêu dùng đã trực tiếp góp phần bảo vệ môi trường và phát triển nền kinh tế nông nghiệp của nước nhà”, TS Lê Hải Hưng nhấn mạnh.
Trên thế giới, nhiều nước đã sử dụng xăng sinh học với tỷ lệ phối trộn khác nhau. Dẫn đầu về sử dụng nhiên liệu sinh học là Brazil với nhiên liệu phổ biến là xăng E27 và đặc biệt là đã sử dụng E100 (tức 100% ethanol). Hầu hết ethanol ở Brazil có nguồn gốc từ mía có cường độ phát thải carbon thấp, được hỗ trợ bởi hạ tầng và chính sách ổn định.
Trong khi đó, ở Thụy Điển, E85 được dùng cho xe taxi, xe buýt ở Stockholm. Còn tại Mỹ, E10 là tiêu chuẩn toàn quốc, E15 và E85 phổ biến với xe flex-fuel (nhiên liệu linh hoạt).
Hiện nay, xăng E10, E20 và E85 được sử dụng phổ biến tại Thái Lan. Chính phủ hỗ trợ canh tác mía, sắn để sản xuất ethanol.
Tại Việt Nam, việc áp dụng xăng sinh học không phải là mới. Từ năm 2017, Chính phủ đã khuyến khích sử dụng xăng sinh học E5 (pha 5% ethanol), nhưng gặp trở ngại về nguồn cung và nhận thức của người dân.
Trong khi đó, xăng E10 đã được đưa vào bán thí điểm tại nhiều cửa hàng ở TPHCM, Hà Nội và Hải Phòng từ tháng 8/2025. Theo đúng lộ trình của Thông tư 50, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì (theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành) phải phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Bên cạnh đó, tiếp tục phối trộn, pha chế xăng E5 RON92 để sử dụng cho động cơ xăng đến hết ngày 31/12/2030.
Thế nhưng, trước những thách thức về an ninh năng lượng, biến động thị trường năng lượng trên thế giới, Bộ Công Thương được giao nhiệm vụ đẩy mạnh sử dụng xăng sinh học (E10), rà soát các điều kiện để sớm triển khai lộ trình chuyển đổi sang xăng E10 trong tháng 4/2026, góp phần giảm 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng.
Nhiều doanh nghiệp ở nước ta đang tăng tốc sản xuất và nhập khẩu ethanol để phục vụ cho lộ trình chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng sinh học. Doanh nghiệp xăng dầu cũng đẩy mạnh phối trộn, sẵn sàng phủ kín xăng E10 trên toàn quốc, thay thế xăng khoáng.
